Hiện tượng kinh nguyệt

Đăng lúc: Thứ sáu - 04/03/2011 13:34. Đã xem: 25783
Hiện tượng kinh nguyệt

Hiện tượng kinh nguyệt

Các bạn nữ khi đến tuổi dậy thì, mỗi tháng âm đạo thường ra máu vài ngày, hiện tượng đó được gọi là kinh nguyệt.
Mặt trong thành tử cung có một lớp niêm mạc bao phủ, được gọi là nội mạc tử cung. Hàng tháng, dưới tác dụng của hormon sinh dục nữ, nội mạc tử cung phát triển dày lên để sẵn sàng nhận trứng thụ tinh làm tổ. Khi sự thụ tinh không diễn ra, nội mạc tử cung sẽ tự bong ra và gây chảy máu hay còn gọi là hành kinh. 

Bình thường, mỗi tháng thường xuất hiện hiện tượng hành kinh một lần nên người ta gọi là chu kỳ kinh nguyệt.

Độ dài của chu kỳ kinh nguyệt được tính bằng khoảng thời gian giữa ngày chảy máu đầu tiên của chu kì kinh nguyệt này với ngày chảy máu đầu tiên của chu kỳ kế tiếp.

Chu kỳ kinh nguyệt bình thường dài khoảng 28 ± 7 ngày. Đa số phụ nữ có những chu kỳ chênh lệch nhau vài ngày, có những lúc dao động đến một tuần, nửa tháng. Các bạn gái mới lớn kinh nguyệt có thể chưa ổn định, còn dao động nhiều. Phụ nữ sắp mãn kinh cũng có kinh nguyệt thất thường. Chu kì kinh nguyệt ngắn dưới 22 ngày gọi là kinh mau, dài trên 35 ngày gọi là kinh thưa.

Số ngày có kinh (số ngày hành kinh) trung bình 3–5 ngày. Nếu hành kinh từ 2 ngày trở xuống gọi là kinh ngắn, nếu hành kinh trên 7 ngày thì gọi là rong kinh.

Các giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt

Mỗi chu kỳ đều lặp lại một quá trình tương tự gồm hai giai đoạn:

Giai đoạn trước rụng trứng: đây là giai đoạn niêm mạc tử cung thay đổi dưới tác dụng của Estrogen do nang trứng tiết ra nên còn gọi là giai đoạn Estrogen hay giai đoạn trứng/giai đoạn noãn. Giai đoạn này kéo dài từ khi bắt đầu hành kinh đến khi rụng trứng, tức khoảng ngày thứ 14 kể từ ngày đầu tiên hành kinh trong chu kỳ kinh.

Giai đoạn sau rụng trứng: đây là giai đoạn niêm mạc tử cung thay đổi dưới tác dụng của Progesteron do hoàng thể tiết ra (hoàng thể là thể thoái hoá của nang trứng sau khi trứng rụng) nên còn gọi là giai đoạn Progesteron hay giai đoạn hoàng thể. Giai đoạn này kéo dài từ sau khi rụng trứng đến khi bắt đầu hành kinh của chu kỳ sau.
 
Ở từng giai đoạn đều có mối liên quan chặt chẽ giữa tuyến yên, buồng trứng và niêm mạc tử cung
 

Các bạn nữ khi đến tuổi dậy thì, mỗi tháng âm đạo thường ra máu vài ngày, hiện tượng này được gọi là hiện tượng kinh nguyệt. 

Những thay đổi trong một chu kỳ kinh nguyệt

Những thay đổi của buồng trứng

 

Giai đoạn 1: Giai đoạn Estrogen

Vài giờ trước khi phóng noãn có hai hiện tượng đồng thời xẩy ra dưới tác dụng của Progesteron là:

• Các tế bào nang trứng chín giải phóng các Ezym tiêu huỷ Protein làm cho thành nang bị phá huỷ trở nên mỏng và yếu hơn.

• Tăng sinh các mạch máu ở thành nang đồng thời tại đây Prostaglandin cũng được bài tiết. Dưới tác dụng của nội tiết tố này các mao mạch giãn ra và tăng tính thấm làm cho huyết tương thấm vào trong nang. Cả hai tác dụng trên làm cho nang căng phồng trong khi thành nang lại mỏng, yếu vì vậy nang sẽ vỡ ra và giải phóng noãn khỏi nang trứng. Hiện tượng phóng noãn thường xẩy ra vào thời điểm 13 – 14 ngày trước khi có kinh lần sau. Thông thường mỗi chu kỳ chỉ có một nang trứng vỡ và xuất noãn ở cả hai buồng trứng. Lúc thoát ra ngoài buồng trứng, nó sẽ được tóm vào đầu mở, di động của vòi trứng và bắt đầu di chuyển về phía tử cung.

Sau khi rụng trứng sẽ có hai khả năng xẩy ra:

• Nếu trứng được thụ tinh trong vòi trứng, thì chu kỳ kinh nguyệt dừng lại và bắt đầu quá trình thai nghén.

• Nếu trứng không được thụ tinh, thì chu kỳ kinh nguyệt tiếp tục theo một mô hình cố định, cho tới khi xuất hiện những giọt máu đầu tiên báo hiệu sự bắt đầu của một chu kỳ tiếp theo.  
 

 

Giai đoạn 2: Giai đoạn Progesteron

Sau khi phóng noãn tuyến yên vấn tiếp tục bài tiết FSH và LH. Dưới tác dụng của hai hormon này mà trong đó LH nhiều hơn, một ít tế bào hạt còn lại ở vỏ nang trứng vỡ được biến đổi nhanh chóng để trở thành hoàng thể. Dưới tác dụng của LH hoàng thể đã bài tiết một lượng lớn Progesteron và Estrogen đồng thời mạch máu phát triển mạnh trong hoàng thể. Khi nồng độ Progesteron và Estrogen đạt cực đại sẽ gây phản ứng feedback lên tuyến yên làm giảm FSH và LH nên khoảng hai ngày cuối cùng của chu kỳ hoàng thể đột nhiên bị thoái hoá, nồng độ Progesteron và Estrogen đột ngột hạ thấp và điều đó làm cho niêm mạc tử cung bong ra, chảy máu và kinh nguyệt bắt đầu diến ra.

Những thay đổi của Tử cung

Sự thay đổi trong tử cung là kết quả sự thay đổi trong buống trứng và cũng theo hai giai đoạn là trước và sau khi rụng trứng. Tuy nhiên tử cung có một giai đoạn thứ ba ngắn, một vài ngày trước khi hành kinh, khi tất cả những thay đổi đã được loại bỏ. Những thay đổi trong nửa đầu của mỗi chu kỳ kinh nguyệt (trước khi rụng trứng).

Giai đoạn 1: Sau khi hành kinh niêm mạc tử cung chỉ còn lại một lớp mỏng của mô đệm và sót lại một ít tế bào biểu mô nằm tại đáy các tuyến. Dưới tác dụng của Estrogen, các thành phần này tăng sinh nhanh chóng. Bề mặt của niêm mạc tử cung được biểu mô hoá trở lại trong vòng 4 - 7 ngày sau hành kinh. Niêm mạc dày dần lên, các tuyến dài ra và mạch máu phát triển. Đến cuối giai đoạn này niêm mạc tử cung dày khoảng 3 - 4 mm. Các tuyến của cổ tử cung bài tiết một lớp dịch nhầy kéo thành sợi dọc theo cổ tử cung. Lớp dịch này tạo thành kênh dẫn tinh trùng di chuyển vào cổ tử cung.

Giai đoạn 2: Ngoài tác dụng của Estrogen còn có thêm tác dụng rất lớn của Progesteron làm cho niêm mạc của tử cung dày nhanh và bài tiết dịch.

Các tuyến càng dài ra, cong queo, chứa đầy các chất tiết. Bào tương của tế bào đệm tăng lên, lắng đọng nhiều lypid và glycogen. Các mạch máu phát triển trở nên xoắn lại và cung cấp máu cho niêm mạc tử cung cũng tăng lên. Một tuần sau khi phóng noãn, niêm mạc tử cung dày tới 5 - 6 mm. Điều này tạo ra một kiểu niêm mạc tử cung chứa đầy chất dinh dưỡng để cung cấp cho trứng được thụ tinh khi di chuyển vào buồng tử cung.

Giai đoạn 3: Khoảng hai ngày cuối cùng của chu kỳ, hoàng thể đột nhiên bị thoái hoá. Nồng độ của Estrogen và Progesteron đột ngộ giảm xuống mức rất thấp. Điều này dẫn đến việc cung cấp máu cho lớp nội mạc tử cung dầy hơn bị ngừng lại làm cho chúng teo khi đi giống như vẩy trên một vết thương và sau một vài ngày toàn bộ lớp nội mạc bị lột bỏ. Tử cung co bóp và cùng với một lượng nhỏ chất dịch pha máu, nó dọn sạch cái vẩy đó đi.

Chất dich lẫn máu sẽ chảy ra khỏi âm đạo trong 3 - 5 ngày, cho tới khi nội mạc cũ hoàn toàn bị tống ra ngoài tử cung. Kết quả gọi là kinh nguyệt, hoặc hành kinh hay thấy kinh, đến tháng .

Lượng máu mất trung bình trong mỗi chu kỳ là 38,13  ±  24,76 ml và máu kinh nguyệt (gồm máu và dịch) là máu không đông.

Sau khi ngừng chảy máu, niêm mạc lại được tái tạo dưới tác dụng của Estrogen được bài tiết từ các nang trứng phát triển ở buồng trứng trong chu kỳ mới. Cùng với ngày có kinh đầu tiên, chu kỳ kinh nguyệt trước kết thúc và một chu kỳ mới lại bắt đầu. Chu kỳ mới lại lặp lại những thay đổi giống như trên trong các buồng trứng và điều này dẫn đến những thay đổi trong tử cung.
 

KINH THƯA

Thông thường, vòng kinh của bạn gái nằm trong khoảng từ 21 đến 35 ngày. Tuy nhiên, không ít bạn có vòng kinh dài hơn 35 ngày, thậm chí, vài ba tháng mới có kinh một lần. Người ta gọi hiện tượng này là kinh thưa. Phần lớn mọi người khi rơi vào tình trạng này thường băn khoăn không biết liệu vòng kinh thưa như vậy có ảnh hưởng gì đến khả năng sinh sản sau này không và có cần thiết phải điều trị hay không?

Đối với những bạn mới có kinh được 1-2 năm thì kinh thưa không đáng ngại, dần dần, kinh nguyệt sẽ trở nên ổn định hơn. Tuy nhiên, nếu bạn có kinh đã lâu (trên hai năm) thì đây là một dạng rối loạn kinh nguyệt.

Nguyên nhân nào dẫn đến hiện tượng kinh thưa?

Vùng dưới đồi và tuyến yên ở trong não chi phối sự bài tiết của buồng trứng (tiết ra oestrogen và progesterone). Hai hoóc môn này làm cho niêm mạc tử cung có những biến đổi để tạo ra kinh nguyệt hay để đón trứng đã thụ tinh đến làm tổ và phát triển thành thai. Vì vậy, những bất thường ở trục tuyến dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng đều có thể dẫn đến hiện tượng kinh thưa.

Bên cạnh đó, hiện tượng kinh thưa có thể do nhiều nguyên nhân khác, như: ít rụng trứng (do noãn bào chậm phát dục, do đó kéo dài giai đoạn noãn chín). Ở một số người cách hơn bốn mươi ngày hoặc hai đến ba tháng mới rụng trứng một lần, dù lượng máu kinh và thời gian hành kinh vẫn bình thường.

Một nguyên nhân nữa là sự phát triển của noãn bào gặp trở ngại, trước khi đạt tới giai đoạn chín thì đã bị thoái hóa, dẫn đến hành kinh không có rụng trứng. Lượng máu ra có thể nhiều mà cũng có thể ít hơn mức bình thường.

Ngoài ra, hiện tượng buồng trứng đa nang cũng có thể làm cho kinh nguyệt thưa. Đó là trường hợp buồng trứng có rất nhiều nang cùng phát triển, nhưng chẳng có nang nào chín và thường là không phóng noãn (không có trứng rụng). Nếu không điều trị buồng trứng đa nang có thể dẫn đến hiện tượng vô sinh. Hiện nay việc điều trị buồng trứng đa nang không hề phức tạp, sau khi được điều trị bạn gái có thể mang thai trở lại.

Kinh nguyệt thưa ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh sản của bạn gái?  Kinh nguyệt thưa vẫn có thể có con   Hiện tượng kinh thưa không gây nguy hiểm cho sức khoẻ của bạn gái, tuy  nhiên, ít nhiều có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh con.

Kinh nguyệt thưa do ít rụng trứng thường làm cho tỷ lệ có thai giảm. Nếu mong muốn sinh con thì phải điều trị bằng thuốc thúc rụng trứng. Trong trường hợp không có nhu cầu sinh con cộng với thời gian một chu kỳ kinh không dài quá hai tháng thì có thể không điều trị gì nhưng vẫn cần phải có biện pháp tránh thai nếu có quan hệ tình dục.

Nếu kinh nguyệt thưa do không rụng trứng thì phải dùng thuốc kích thích rụng trứng để có thể có con. Nếu không cần sinh con thì cứ 1-2 tháng lại phải tiêm progesterone trong 3 ngày để làm bong niêm mạc tử cung và xuất huyết, nhằm phòng ngừa chứng tăng sinh niêm mạc tử cung.

Như vậy, nếu gặp phải hiện tượng kinh thưa, bạn gái cần phải đến bệnh viện để kiểm tra, sau đó căn cứ vào từng mức độ cụ thể mà tiến hành điều trị, xử trí phù hợp.

RỐI LOẠN KINH NGUYỆT

Rối loạn kinh nguyệt là từ chung để chỉ những biểu hiện bất thường về kinh nguyệt. Đó là những dấu hiệu, những triệu chứng của một hoặc nhiều bệnh khác nhau, bản thân rối loạn kinh nguyệt không phải là bệnh. Vì vậy, khi bạn nhận thấy những bất thường của kinh nguyệt thì việc đi khám là cần thiết.

Những rối loạn kinh nguyệt thường gặp:

Dậy thì sớm: Bắt đầu hành kinh từ 8 tuổi trở xuống (bình thường 12, 13 tuổi)

Dậy thì muộn: Bắt đầu hành kinh sau 18 tuổi

Mãn kinh sớm: Thôi hành kinh trước tuổi 40 (bình thường 45 – 50 tuổi)

Mãn kinh muộn: Thôi hành kinh sau 55 tuổi

Kinh thưa: Vòng kinh dài từ 35 ngày trở lên, bình thường 28 ± 7 ngày.

Kinh mau: Vòng kinh ngắn, từ 21 ngày trở xuống.

Vô kinh: Không hành kinh trong một thời gian nhất định, thời gian đó là 18 tuổi đối với vô kinh nguyên phát, 3 hoặc 6 tháng đối với vô kinh thứ phát (3 tháng nếu trước đó vòng kinh đều và 6 tháng nếu trước đó vòng kinh không đều).

Rong kinh: Kỳ kinh kéo dài trên 7 ngày, bình thường 3–5 ngày

Kinh ngắn: Kỳ kinh từ 2 ngày trở xuống

Kinh nhiều: Tổng lượng kinh (máu và dịch) trong một chu kỳ trên 200ml

Kinh ít: Lượng kinh ít, không cần đóng băng vệ sinh (dưới 15ml)

Cường kinh: Số lượng máu kinh vừa ra nhiều vừa kéo dài.

Thiểu kinh: Số lượng máu kinh vừa ra ít vừa ngắn ngày (từ hai ngày trở xuống).

Thống kinh: Đau trước trong hoặc sau khi hành kinh, bình thường không đau hoặc chỉ mỏi lưng.

Vòng kinh không phóng noãn: Là những vòng kinh trong đó không có sự phóng noãn của buồng trứng. Bình thường ở tuổi sinh sản, sự phóng noãn xảy ra vào ngày thứ 14 trước kỳ kinh tiếp theo.

VÔ KINH

Bình thường khi đến tuổi dậy thì, bạn gái sẽ có hiện tượng kinh nguyệt. Hiện tượng này có thể xảy ra sớm hoặc muộn hơn tuỳ từng người. Tuy nhiên, nếu đến 18 tuổi mà bạn gái chưa thấy có kinh hoặc đang có kinh tự nhiên thấy kinh nguyệt không xuất hiện nữa thì cần nghĩ đến hiện tượng vô kinh

 

Khi nào được coi là vô kinh?

Vô kinh là hiện tượng không thấy kinh nguyệt trong một thời gian nhất định, khoảng thời gian đó có thể là 18 tuổi nếu chưa thấy kinh lần nào hoặc là ba tháng, sáu tháng nếu đã có kinh mà tự nhiên kinh nguyệt không xuất hiện nữa.. 

Phân loại:

Theo thời gian xuất hiện, có hai loại vô kinh là vô kinh nguyên phát và vô kinh thứ phát. Vô kinh nguyên phát là không có kinh nguyệt khi đã quá 18 tuổi. Vô kinh thứ phát là trước đó đã có kinh nguyệt nhưng vì lý do nào đó mà không thấy kinh nguyệt trở lại trong vòng 3 tháng nếu trước đó kinh nguyệt đều, hoặc 6 tháng nếu trước đó kinh nguyệt không đều.

Theo bản chất, có hai loại là vô kinh sinh lý và vô kinh bệnh lý. Vô kinh sinh lý là hiện tượng bình thường, ví dụ như phụ nữ trong thời kỳ có thai, cho con bú, phụ nữ mãn kinh. Vô kinh bệnh lý là hiện tượng không bình thường, do một hoặc nhiều bệnh nào đó gây ra.

Vô kinh nguyên phát:

Nguyên nhân: Không có tử cung, không có âm đạo, có vách ngăn âm đạo, màng trinh không thủng, teo tuyến yên bẩm sinh, teo buồng trứng bẩm sinh, rối loạn hoạt động enzym bẩm sinh của tuyến sinh dục, tuyến vỏ thượng thận …

Bạn có thể nhận thấy một cách tương đối hiện tượng rối loạn hóc môn sinh dục nữ qua việc quan sát những dấu hiệu nữ tính như sự phát triển của vú và lông mu. Nếu vú và lông mu không phát triển, tức là buồng trứng không hoạt động. Có thể do các nguyên nhân như: teo buồng trứng bẩm sinh, teo tuyến yên bẩm sinh.

Còn nếu vú, lông mu có phát triển, tức là buồng trứng có hoạt động khi đó nguyên nhân gây vô kinh có thể do không có âm đạo hoặc màng trinh không thủng (bế kinh, vô kinh giả), hoặc không có tử cung.

Hướng khắc phục: Nếu vô kinh nguyên phát có kèm theo đau bụng có chu kỳ, cần đi khám bệnh vì dễ là bế kinh, bạn cần sự giúp đỡ của các bác sỹ. Nếu vô kinh nguyên phát không kèm theo đau bụng, vú và lông mu có phát triển đôi chút, có thể chờ thêm tới tuổi 20 mới cần đi khám, vì ở Việt Nam có khá nhiều trường hợp có kinh muộn. Trong khi chờ đợi cần ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng và vitamin, sống thoải mái, lành mạnh.

Vô kinh thứ phát:

Nguyên nhân: Có thể do dính buồng tử cung (sau nạo thai, lao sinh dục), suy sớm buồng trứng, mãn kinh sớm, khối u buồng trứng, rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến vỏ thượng thận, tuyến giáp, hoại tử tuyến yên sau đẻ bị băng huyết, vú tiết sữa liên tục....

Bạn có thể sơ bộ định hướng một cách tương đối đến nguyên nhân của vô kinh thứ phát như sau:

• Nếu trước đó vài tuần bạn có quan hệ tình dục, sau đó có biểu hiện nghén, cương vú và đầu vú thâm thì có thể là do có thai.

• Nếu trước đó bạn đã nạo thai và sau khi nạo vài tuần bị mất kinh, đau bụng dưới, ra khí hư thì có thể là do dính buồng tử cung sau nạo.

• Nếu có mọc râu, mọc lông chân, lông bụng theo kiểu nam giới thì có thể do khối u buồng trứng tiết hóc môn nam (nội tiết tố nam), vỏ thượng thận tăng tiết hormon nam. Nếu không có những đặc điểm nam tính hoá nói trên thì có thể là do suy sớm buồng trứng (buồng trứng đã suy giảm chức năng, các nang noãn không còn tiết đủ hormon để làm thay đổi niêm mạc tử cung và gây ra kinh nguyệt).

Hướng khắc phục

Nói chung tất cả các trường hợp vô kinh thứ phát trên ba tháng đều nên đi khám bệnh để tìm rõ nguyên nhân. Trước tiên nên xác định xem có thai không (có thể thử nước tiểu). Nếu không phải do có thai thì nên đi khám phụ khoa càng sớm càng tốt để có thể tìm được nguyên nhân và điều trị sớm.

RONG KINH -RONG HUYẾT

Rong kinh là tình trạng ra huyết từ tử cung kéo dài trên 7 ngày, có tính chu kỳ. Rong huyết là hiện tượng ra huyết từ bộ phận sinh dục nữ kéo dài trên 7 ngày, không có tính chu kỳ. Rong kinh và rong huyết đều tính theo thời gian xuất hiện mà không kể lượng máu ra nhiều hay ít. Rong kinh nếu kéo dài trên 15 ngày thường biến thành rong huyết, và lúc ấy gọi là rong kinh – rong huyết.

Biểu hiện

Rong kinh rong huyết thường có biểu hiện là ra máu âm đạo kéo dài trên 7 ngày, ban đầu máu có thể giống như kinh nguyệt là máu không đông, sẫm màu, sau đó thành màu đỏ tươi, có thể có cục máu đông. Ngoài ra có thể kèm theo đau bụng dưới, mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt do mất máu.

Những biểu hiện khác có thể có tuỳ thuộc nguyên nhân gây rong kinh, rong huyết như sốt, ra khí hư trong viêm nhiễm sinh dục, chảy máu cam, chảy máu chân răng trong bệnh ưa chảy máu....

Nguyên nhân

Rong kinh rong huyết tuổi trẻ: Còn gọi là rong kinh tuổi dậy thì vì thường gặp ở tuổi dậy thì. Ban đầu kinh nguyệt không đều một thời gian rồi xuất hiện rong kinh. Nguyên nhân có thể do rối loạn hoạt động nội tiết của vùng dưới đồi,buồng trứng chưa trưởng thành, hoạt động chưa thuần thục.

Nguyên nhân khác: nhiễm khuẩn sau đẻ, sau nạo thai, u xơ tử cung, polyp buồng tử cung, viêm nội mạc tử cung, ung thư nội mạc tử cung, ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, rối loạn hoạt động vùng dưới đồi, bệnh lý tuyến yên, buồng trứng khác....

Hướng khắc phục

Rong kinh, rong huyết, rong kinh – rong huyết đều ảnh hưởng đến sức khoẻ, một số trường hợp có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ của bạn nên bạn cần được sự kiểm tra và xác định nguyên nhân càng sờm càng tốt của bác sỹ.

 

THỐNG KINH

Bình thường đến ngày có kinh bạn gái ít nhiều cũng có cảm giác hơi khó chịu như mỏi lưng, cảm giác đầy bụng dưới,... nhưng nói chung không ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động và học tập. Chỉ khi nào, hiện tượng đau liên quan đến hành kinh có cường độ đáng kể và ảnh hưởng tới sinh hoạt, lao động và học tập thì mới coi là thống kinh.

 

Như vậy, thống kinh là hiện tượng đau liên quan đến hành kinh. Hay gặp nhất là đau bụng dưới có thể xuyên ra cột sống, lan xuống đùi và lan ra toàn bụng. Ngoài ra, có thể thấy đau lưng, hay kèm theo tức ngực, căng vú, buồn nôn, dễ xúc động. Đau có thể xẩy ra trước khi hành kinh, trong khi hành kinh hoặc sau khi đã sạch kinh vài ngày. 

Người ta thường phân loại thống kinh theo các cách sau:

+Dựa theo thời điểm xuất hiện:

Thống kinh nguyên phát: Còn gọi là thống kinh sớm, xảy ra sau kỳ hành kinh đầu tiên 5 - 7 tháng.

Thống kinh thứ phát: Còn gọi là thống kinh muộn, xảy ra sau nhiều năm, có thể mười năm, thậm chí muộn hơn.

+Dựa theo bản chất thống kinh:

Thống kinh cơ năng: Là thống kinh mà không thấy tổn thương gì, khám phụ khoa thấy bình thường. Thường do rối loạn tâm lý.

Thống kinh thực thể: Là thống kinh mà khi khám phụ khoa sẽ phát hiện được tổn thương cụ thể, ví dụ như tử cung quá đổ sau, u xơ ở eo tử cung, lạc nội mạc tử cung,…

Nhìn chung thống kinh nguyên phát thường là cơ năng. Thống kinh thứ phát thường có nguyên nhân thực thể.

Hướng xử trí

 

Đối với thống kinh nguyên phát mà phần lớn là cơ năng, việc điều trị cần kết hợp nhiều mặt:

  Thống kinh cần được điều trị

 

+ Tâm lý liệu pháp: Bạn cần giải quyết các vấn đề khó khăn cá nhân, thư giãn, du lịch, hoặc cần đến những chuyên gia tâm lý để tìm được hướng giải quyết cho vấn đề của mình.

+ Thay đổi tư thế nằm: Thống kinh có thể do cổ tử cung đổ trước quá nhiều, thay đổi tư thế nằm có thể làm cho cổ tử cung thẳng hơn và máu kinh lưu thông dễ hơn nên có thể làm giảm đau.

+ Tập thể dục nhẹ nhàng, masage: Tập luyện cho tinh thần thư giãn thoải mái, để trí não giảm căng thẳng, giảm bị kích thích.

+ Sử dụng thuốc: Bác sỹ sẽ cho bạn dùng một số thuốc giảm đau, an thần và  giảm co bóp tử cung, ví dụ như paracetamol, papaverine, mofen, nospa....

Đối với thống kinh thứ phát mà phần lớn có nguyên nhân thực thể, nghĩa là có thay đổi ở bộ phận sinh dục thì cần đến cơ sở y tế để có thể xác định nguyên nhân cụ thể cũng như hướng điều trị thích hợp.

Phương pháp phòng thống kinh

Có thể dự phòng được thống kinh, nhất là đối với thống kinh nguyên phát.

Đề phòng thống kinh nguyên phát thì chủ yếu là tâm lý dự phòng, nghĩa là bố mẹ hoặc người thân giải thích, chuẩn bị cho các em gái trước khi hành kinh lần đầu tiên có được tinh thần thoải mái, bình tĩnh chờ kỳ kinh lần đầu đến một cách thật bình thường.

Đề phòng thống kinh thứ phát thì chủ yếu là đề phòng viêm nhiễm sinh dục. Như cần thực hiện tốt việc vệ sinh khi hành kinh, trước và sau khi có quan hệ tình dục, khi mang thai, vô trùng sau khi đẻ, sẩy thai hay nạo hút thai.

CƯỜNG KINH VÀ THIỂU KINH

Kinh nguyệt của bạn gái có thể rất khác nhau. Có bạn, mỗi tháng chỉ bị ra máu hai đến ba ngày, song lại có bạn kéo dài tới bảy, tám ngày. Có bạn mỗi ngày hành kinh chỉ phải thay băng vệ sinh vài ba lần, song có bạn thay liên tục mà vẫn ''lo ngay ngáy''. Và các bạn thường tự hỏi không biết thời gian hành kinh và số lượng máu kinh của mình có phải là bình thường không hay là hiện tượng bất thường. Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho các bạn những thông tin quan trọng về vấn đề này.

 

Bình thường, thời gian hành kinh kéo dài từ ba đến năm ngày và lượng máu kinh có thể dao động trong khoảng 38,13 ± 24,76 (ml). Nếu thời gian hành kinh và lượng máu kinh quá nhiều hoặc quá ít đều được coi là bất thường. 

 

thì được coi là thiểu kinh. Tất nhiên rất khó có thể đo đạc lượng máu kinh một cách chính xác, vì vậy, bạn có thể ước luợng một cách tương đối như sau: Bình thường, trong hai hoặc ba ngày đầu của kỳ hành kinh, máu kinh có thể thấm ướt khoảng ba hoặc bốn miếng băng vệ sinh, và lượng máu kinh sẽ giảm dần trong những ngày tiếp theo cho đến khi sạch hăn. Nếu bạn phải thay băng vệ sinh liên tục mà vẫn luôn ướt đẫm kèm theo số ngày hành kinh kéo dài thì cần nghĩ đến hiện tượng cường kinh và ngược lại, nếu bạn thay băng vệ sinh mà thấy lượng máu kinh chỉ thấm có chút ít và dưới hai ngày đã sạch kinh rồi thì cần nghĩ đến hiện tượng thiểu kinh.

Nguyên nhân của hiện tượng cường kinh và hướng xử trí

Phần lớn là do có tổn thương thực thể ở tử cung như u xơ tử cung, polyp trong buồng tử cung, lạc nội mạc tử cung tại cơ tử cung làm tử cung không co bóp được tốt và chậm cầm máu. Cũng có thể do tử cung đổ sau khiến ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch nên gây chảy máu nhiều.

Một số bệnh như tăng huyết áp, rối loạn đông máu, bệnh thận.... cũng có thể gây cường kinh.

Cũng như rong kinh, rong huyết, cường kinh gây ảnh hưởng đến sức khoẻ cho người phụ nữ vì gây mất máu nhiều. Vì vậy khi bị cường kinh thì cần tới cơ sở y tế để được thăm khám phát hiện nguyên nhân cũng như có biện pháp điều trị kịp thời.

Nguyên nhân của hiện tượng thiểu kinh và hướng xử trí

Lượng kinh nguyệt ít có thể do bệnh ở tử cung như tử cung nhi tính, dính buồng tử cung sau nạo hút thai, sau đẻ hoặc do bệnh ở buồng trứng như suy sớm buồng trứng, ung thư buồng trứng, hoặc một số bệnh khác như nam hoá. Vì vậy, bạn cần đến bác sĩ để được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân.

Có lúc kinh nguyệt ít còn gây ra thống kinh, đau dữ dội hoặc đau theo từng cơn. Điều này chứng tỏ trong buồng tử cung bị dính hoặc là mạch máu bị ngăn trở, thường hay xảy ra ở những người đã nạo thai. Những trường hợp này cần phải được xử lý gấp.

HỘI CHỨNG CĂNG THẲNG TRƯỚC KÌ KINH

Khoảng một tuần trước khi hành kinh bạn gái thường thấy có một số biểu hiện khác thường. Ví dụ như người mệt mỏi, nặng nề, đau đầu, dễ cáu gắt, dễ xúc động… Các biểu hiện này được gọi là hội chứng tiền kinh nguyệt, hoặc hội chứng căng thẳng trước kỳ kinh. Hội chứng này sẽ hết trong hoặc sau khi hành kinh.

 

Định nghĩa

 

Từ thế kỷ 16 đã có những ghi chép về những hiện tượng khó chịu xuất hiện trước kỳ kinh nguyệt. Đến năm 1931, hiện tượng này được gọi là "Hội chứng căng thẳng trước kỳ kinh" hay “Hội chứng tiền kinh nguyệt”. Đây là một nhóm các triệu chứng gây khó chịu xảy ra lặp đi lặp lại vào trước mỗi kỳ kinh.

Theo một số điều tra, khoảng 90% phụ nữ có triệu chứng khó chịu trước kỳ kinh nguyệt. Trong đó, 30-40% có biểu hiện rõ ràng, và khoảng 3%-12% ở mức nghiêm trọng cần phải điều trị. Một nghiên cứu ở nước ngoài cho thấy, do chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt, trên 10% phụ nữ không thể đảm nhiệm được công việc thường ngày trong một hoặc vài ngày trước kỳ kinh.

Như vậy, chứng căng thẳng trước kỳ kinh là hiện tượng tương đối phổ biến ở giới nữ, đa số ở mức nhẹ, không đủ để gây chú ý, quan tâm ở chị em. Tỷ lệ người bị bệnh nặng chỉ là thiểu số.

Đặc điểm của hội chứng căng thăng trước kỳ kinh là nó xảy ra theo chu kỳ, thường là từ một đến hai tuần trước ngày có kinh. Sau đó, các triệu chứng tạm thời suy giảm trong vòng một tuần. Chỉ được coi là hội chứng trước kỳ kinh nếu các triệu chứng diễn ra liên tục, qua nhiều chu kỳ kinh nguyệt.

Biểu hiện thường thấy của hội chứng căng thẳng trước kỳ kinh

Biểu hiện của hội chứng căng thẳng trước kỳ kinh rất đa dạng, không giống nhau giữa người này với người khác. Trường hợp điển hình thì có thể có những biểu hiện như sau:

Về mặt thể chất: ngực bị cương tức, đau đầu vú, căng tức vùng bụng dưới, nhức đầu, chân tay mỏi dừ, có cảm giác tăng cân, thói quen đại, tiểu tiện bị thay đổi,…

Về mặt tâm lý: nôn nóng, sốt ruột, dễ nổi cáu, giảm tập trung, tình cảm không ổn định, toàn thân cảm thấy nặng nề,…

Biểu hiện khác: Thay đổi thói quen ăn uống như thích ăn đồ ngọt; thay đổi nhu cầu tình dục. Có người còn có triệu chứng giống như phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh: bốc hỏa, toát mồ hôi, tim đập mạnh và loạn nhịp, mất ngủ… 

Những triệu chứng này thường mất sau khi có kinh. Tuy nhiên ở một số phụ nữ nó kéo dài đến hết ngày có kinh.

Không phải phụ nữ nào cũng có đầy đủ các triệu chứng nói trên và mức độ nặng nhẹ ở từng người cũng khác nhau.

Nguyên nhân

Thăm khám cơ thể hoặc thử máu không giúp chẩn đoán hội chứng trước kỳ kinh. Các bác sĩ đã đề nghị bệnh nhân của họ ghi lại các triệu chứng và quá trình biến chuyển của chúng trong ngày, qua nhiều kỳ kinh. Tuy vậy bác sĩ vẫn chỉ dừng lại ở việc đưa ra các giả thiết về nguyên nhân của hội chứng này.

- Nguyên nhân nội tiết:  Chất nội tiết tố estrogen và Progesteron có sự thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt. Hội chứng tiền kinh nguyệt có thể là do Progesteron (có tác dụng trấn tĩnh đối với hệ thần kinh trung ương) bị thiếu hụt nên nẩy sinh chứng lo âu, mệt mỏi hay cãi vã. Do đó, rất có thể người phụ nữ bị hội chứng rối loạn là do cơ thể họ phản ứng với một số thay đổi ở hormone liên quan đến kỳ kinh

- Nguyên nhân di truyền:  Một số nhà khoa học đã quan sát chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt của hai chị em gái song sinh hoặc của con gái và mẹ đẻ. Họ nhận thấy, khả năng phát bệnh có liên quan đến nhân tố di truyền.

- Thiếu hụt một số vitamin và chất khoáng.

Giải pháp

Ăn uống hợp lý và kiểm soát tốt hơn tình cảm:

Đầu tiên, hãy ăn uống một cách hợp lý. Tránh các thức ăn mặn, bởi muối bắt cơ thể trữ nước. Không nên uống nhiều cà phê và trà bởi những thức uống này dễ gây căng thẳng thần kinh. Đường và đồ uống ngọt cũng là những thứ nên tránh.

Bạn cũng nên bỏ thuốc và rượu vì những thứ này gây cảm giác nặng nề và những rối loạn tình cảm.

Thức ăn giàu can xi, magiê, măng gan và ka li (có nhiều trong thịt, trứng, sữa, nội tạng động vật, hoa quả tươi như chuối, cam, quýt ..), uống nhiều nước cũng có tác dụng trong việc giảm thiểu các triệu chứng rối loạn trước kỳ kinh.  Một số các chuyên gia khác còn khuyên nên dùng thêm kẽm và vitamin B6 cũng như axít béo chưa no.

Bạn cũng cần ngủ đủ giấc và chơi một số môn thể thao mà bạn ưa thích, ngoài ra bạn cũng cần chú ý quan sát về các thay đổi của bản thân để tự điều chỉnh, tự giải toả tâm lý. Bạn cũng có thể chia sẻ với bạn bè, người thân là bạn sắp đến “ngày” để mọi người thông cảm. Đó có thể là những phương thuốc hiệu nghiệm giúp bạn bớt được những triệu chứng căng thẳng trước kỳ kinh

Dùng thuốc hỗ trợ:

Thường thì bạn gái có thể chịu đựng được các rối loạn này và không cần phải tới gặp bác sĩ. Nhưng đôi khi các khó chịu trước kỳ kinh gây trở ngại tới công việc và cuộc sống của họ. Trong trường hợp này, các bác sĩ khuyên dùng thuốc. Có thể dùng một số loại thuốc giảm đau thông thường như Paracetamol, Paradol… cao ích mấu… hoặc dùng thuốc tránh thai để ngăn ngừa các rối loạn trước kỳ kinh. Hiệu quả của thuốc này vẫn đang trong quá trình nghiên cứu. Và các nhà khoa học Mỹ đang chuẩn bị đưa ra thị trường một loại thuốc tránh thai dành riêng cho những phụ nữ có vấn đề khi chuẩn bị hành kinh. Tuy nhiên, trước khi dùng bất cứ một loại thuốc nào cần hỏi ý kiến của bác sĩ.


 

Nguồn tin: http://tamsubantre.org
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 27 trong 7 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

  • Aerobic THPT Chà Cang

  • Bài ca cô giáo trẻ

  • Bài hát trong Chương trình phát thanh "Khi tôi 18" : Thư của mẹ

  • Bài hát trong CTPT " Người thầy"

Online

  • Đang truy cập: 8
  • Hôm nay: 353
  • Tháng hiện tại: 38901
  • Tổng lượt truy cập: 2563468