Khuyến khích giáo viên soạn giáo án bằng máy tính

Đăng lúc: Chủ nhật - 21/08/2011 13:00. Đã xem: 2599
Trong thời gian gần đây, việc ứng dụng CNTT trong quản lý và giảng dạy được đẩy mạnh. Việc sử dụng giáo án soạn trên máy tính bằng các phần mềm soạn thảo văn bản được khuyến khích. Các bài giảng có ứng dụng CNTT làm cho các tiết học trở lên hấp dẫn và hiệu quả hơn rất nhiều. Tuy nhiên, nếu xem xét một cách kỹ lưỡng, thì sẽ nhận thấy bên trong đó tiềm ẩn nhiều vấn đề cần phải giải quyết. Đó là việc sao chép hình thức các giáo án giữa các giáo viên với nhau để đối phó với việc kiểm tra của nhà trường. Bài dưới đây được viết ra khi tôi tình cờ đọc được một bài báo nói về thành tích của một trường vùng cao, vùng khó khăn ở huyện Mường Chà song 100% giáo viên đã thực hiện soạn giảng bằng máy tính.
Một tiết dạy ở trường THPT Chà Cang có ứng dụng CNTT

Một tiết dạy ở trường THPT Chà Cang có ứng dụng CNTT

                Theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD-ĐT ngày 2/4/2007 của Bộ GD-ĐT, soạn bài là một trong những nhiệm vụ tất yếu của mỗi giáo viên. Chế độ làm việc của giáo viên được quy định là 40 giờ/1 tuần. Tuy nhiên, thời gian dạy một tuần của giáo viên không quá 20 tiết/tuần (THPT là 17 tiết/tuần), thời gian còn lại dùng để soạn bài, họp tổ chuyên môn. Như vậy, giáo viên cần phải để dành một khoảng thời gian cần thiết để nghiên cứu nội dung và soạn bài. Thậm chí việc sử dụng giáo án của những năm học trước mà không được cơ quan quản lý cho phép cũng đã là vi phạm quy định. Tuy nhiên, đa số giáo viên được hỏi tại sao năm học này lại soạn bài bằng máy tính đều trả lời rằng để những năm học sau không phải soạn lại, chỉ cần in ra, có chăng sửa lại chút ít. Điều đó cũng đồng nghĩa là việc đầu tư cải tiến phương pháp giảng dạy bị hạn chế. Theo  tính toán, một giáo viên trung bình có khoảng 1 bài soạn/ ngày ( chưa kể giáo viên Toán, Văn ...có thể có từ 2-3 giáo án một ngày); một giáo án soạn bằng máy tính trung bình khoảng 3 trang, mất khoảng vài tiếng để nghiên cứu và đánh máy, kẻ bảng, in ấn nếu như giáo viên khá thành thạo máy tính. Thế nhưng thực tế là có rất nhiều giáo viên chưa thành thạo máy tính, và chưa có máy tính ( Bộ GD&ĐT đưa ra chỉ tiêu phấn đấu là đến năm 2015 có 50% giáo viên có máy tính cá nhân), thế nhưng vừa mới khai giảng họ sẵn sàng có ngay một bộ giáo án có đủ cả 3 khối lớp 10,11,12 cho cả năm học. Và nhiều bộ giáo án giống nhau đến từ cách trình bày, từng câu từng chữ, giống từ cách dẫn dắt vấn đề đến những lỗi sai chính tả ...Nhiều giáo viên biện hộ cho việc sao chép giáo án của mình là “các giáo án đó chuẩn, phù hợp, mình lấy tham khảo và thấy tốt nên sửa chữa một ít là sử dụng được”. Hậu quả dễ nhận thấy: giáo viên không mặn mà với việc đầu tư soạn giảng, giờ dạy không được chuẩn bị chu đáo, chất lượng giờ giảng giảm sút. Rằng làm như vậy thì để dành được thời gian đọc tài liệu nhiều hơn.        
            Và để ngăn chặn tiêu cực trên, nhiều trường sau một thời gian hô hào động viên giáo viên ứng dụng CNTT đã bắt đầu đưa ra những quy định ngặt nghèo: cấm soạn giáo án đánh bằng máy tính.
            Ai là người vui nhất khi lãnh đạo ban hành quy định này. Đó là những giáo viên từ trước tới nay xa lạ với việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy, là những giáo viên chưa từng gõ trên bàn phím. Còn buồn nhất là những người đã từng mất ăn, mất ngủ vì Word, Excel, là người đã từng phải dành dụm từng đồng lương ít ỏi để mua máy tính nay có nguy cơ xếp góc hay cũng chỉ để nghe nhạc, chơi game.
            Tất nhiên là quy định cấm soạn giáo án bằng máy tính là đi ngược lại với chủ trương ứng dụng CNTT mà toàn ngành đang thực hiện.
            Một số nơi đưa ra quy định: Phải có chứng chỉ Tin học A trở lên. Quy định này có lý hơn  song chưa đủ. Vẫn còn nhiều giáo viên có chứng chỉ tin học A, B nhưng không biết cách soạn một văn bản cho đúng, không bằng những giáo viên tự mày mò, tự học. Thậm chí có giáo viên còn không có máy tính cá nhân, chỉ cần nhờ người gửi cho hoặc nhờ tải giáo án của ai đó trên mạng, rồi nhờ in ra để trình người kiểm tra.
            Là một cán bộ quản lý giáo dục, cá nhân tôi nhận thấy việc soạn giáo án bằng máy tính là phù hợp với xu thế phát triển của công nghệ thông tin, sự phát triển của ngành GD&ĐT. Giáo án soạn trên máy tính đẹp hợp, gọn gàng hơn, có thể chia sẻ giữa các giáo viên để tham khảo của nhau, là một bước để giáo viên đến gần với việc ứng dụng CNTT ở mức độ cao hơn. Không nên và không được cấm giáo viên soạn giáo án bằng máy tính. Vấn đề là giải quyết trường hợp giáo viên lười đầu tư thời gian công sức để nghiên cứu soạn giảng, chỉ lo đi sao chép giáo án của các giáo viên khác.
            Những quy định về soạn giáo án bằng máy tính đã được áp dụng ở trường nơi tôi công tác, áp dụng với các giáo viên:
            - Việc soạn bài trên máy vi tính chỉ áp dụng cho nhưng giáo viên đã biết sử dụng máy tính. Không chấp nhận việc nhờ người khác soạn hộ rồi in ra để lên lớp. Giáo viên phải có chứng chỉ tin học A trở lên và có máy in. Nếu giáo viên đã thành thạo máy tính thì phải bố trí thời gian đi học lấy chứng chỉ, và trong thời gian đó hiệu trưởng bảo lãnh về việc đủ năng lực soạn giảng bằng máy tính của giáo viên này.
            - Cho phép giáo viên được tham khảo giáo án của người khác, trên cơ sở đó điều chỉnh nội dung và PPDH cho phù hợp với điều kiện và đối tượng học sinh của khối, lớp mình dạy. Không chấp nhận những giáo án sao chép hình thức. Các giáo án soạn ra phải được lưu trữ thành tệp văn bản và trình ra khi được yêu cầu.
            - Giáo viên phải cam kết không sao chép hình thức các giáo án của người khác, cam kết chất lượng bộ môn mình đảm nhiệm.
            - Đối với giáo viên mới nhận công tác cần soạn giáo án viết tay để chuẩn bị kỹ lưỡng hơn bài giảng. Hoặc chỉ được soạn trên máy tính khi chứng minh mình có thể dành được thời gian mỗi ngày cho việc nghiên cứu nội dung bài dạy và đánh máy.
            - BGH và các cán bộ quản lý cấp tổ cần nâng cao kiến thức về CNTT, để thực sự là những người đi đầu, gương mẫu trong việc ứng dụng CNTT vào quản lý và giảng dạy, có kiến thức tin học để ngăn chặn những trường hợp giáo viên sao chép giáo án hoặc lạm dụng CNTT khi giảng dạy.  
            Việc quy định có máy tính và có máy in là cần thiết. Vì không lúc nào cũng đi mượn máy tính của người khác, trong khi học cũng đang soạn giảng. Máy in để phục vụ in ấn khi đã hoàn thiện song giáo án. Hiện nay giá của máy tính và máy in đã giảm đáng kể để phục vụ ngày càng đa dạng yêu cầu của khách hàng. Đa số các cửa hàng cho phép mua hàng trả góp sau nhiều tháng, phù hợp với người có thu nhập thấp.
            Việc kiểm tra giáo án có sao chép hay không khá đơn giản. Trước hết là xem cách thức trình bày giáo án có đúng quy định không, kiểm tra những lỗi hay gặp. Đa số giáo viên thiếu trách nhiệm hay tải giáo án trên mạng rồi in ra, không đọc kỹ sẽ không phát hiện nhiều hạn chế của các giáo án đó. Một giáo viên hàng ngày sử dụng từ ngữ chuẩn, kiến thức vững, cẩn thận chắc chắn sẽ không có những giáo án bị lỗi chính tả, lỗi font chữ, lỗi trình bày cẩu thả, ngược lại, giáo viên còn yếu về soạn thảo văn bản thì rất khó có một giáo án trình bày đúng quy cách. Nếu kỹ hơn thì dự giờ của những giáo viên đó, sẽ thấy sự lúng túng trong việc giải quyết các nội dung bài giảng; thực tế giảng dạy khác nhiều với những gì ghi trong giáo án. Nếu người kiểm tra có trình độ CNTT tốt khi xem tệp giáo án lưu trữ có thể phân biệt được giáo án đó mới soạn hay lấy từ nguồn nào, ở đâu, đã được sửa chữa bao nhiêu lần.   Để tránh phòng tránh những tiêu cực trong việc sử dụng giáo án, nhà trường và các tổ trưởng cần theo dõi và có cách quản lý chuyên môn hợp lý (có thể kiểm tra, thanh tra, dự giờ đột xuất, đối chất, so sánh, đối chiếu...) để loại trừ chứ không nên cấm toàn bộ giáo viên soạn giảng bằng máy vi tính chỉ vì lý do sợ giáo viên sao chép của nhau.  Kinh nghiệm của tôi khi kiểm tra giáo án loại này là đối chiếu giáo án in sẵn của giáo viên với nội dung ghi chép của học sinh, đối chiếu với nội dung đang giảng dạy thực tế của giáo viên, so sánh với báo giảng và với sổ đầu bài. Nếu thực hiện đủ các bước trên thì coi như giáo án sao chép chống đối với các đợt kiểm tra sẽ không còn đất sống. Việc xử lý giáo viên sao chép không đầu tư giáo án, để giáo án không chỉnh sửa phải được xử lý như giáo viên không soạn giáo án vì thực tế họ chỉ có nhiệm vụ in ra và nộp, còn thêm cái tội làm dối cấp trên, thiếu trách nhiệm trước học trò. Những trường hợp sai phạm nghiêm trọng cần phải đình chỉ không có soạn giáo án bằng máy tính nữa.
           Cũng cần nhận thức rằng, giáo án chỉ là công cụ, là phương tiện dạy học. Vì vậy không nên quá coi nặng về hình thức mà điều cốt lõi là chất lượng, là sản phẩm giáo dục mà giáo viên đó mang lại. Một giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao trước học sinh sẽ không bao giờ xuê xoa trong việc đầu tư soạn giảng.
            Máy vi tính ngày càng phổ biến rộng rãi, hỗ trợ đắc lực cho con người trong công việc. Chính vì vậy, việc giáo viên sử dụng máy vi tính để soạn giáo án thay vì phải ngồi viết từng trang như trước đây là chuyện hết sức bình thường. Với sự hỗ trợ của máy vi tính, những trang giáo án được trình bày đẹp hơn, thậm chí có cả hình ảnh minh họa. Sử dụng máy vi tính soạn giáo án, giáo viên không phải chép lại những phần cơ bản của giáo án mà dành thời gian để đầu tư chỉnh sửa, thêm bớt kiến thức cho phù hợp với đối tượng học sinh của từng lớp học. Một giáo án, giáo viên có thể sử dụng nhiều năm; khi dạy đến tiết nào, giáo viên sẽ hiệu chỉnh giáo án của tiết dạy đó. Sử dụng máy vi tính soạn giáo án sẽ là nền tảng để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Tác giả bài viết: Nguyễn Tuấn Anh ( THPT Chà Cang)
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới